Consuminderen voor een meer cruelty free leven (+ tips)

consuminderen

De laatste tijd ben ik erg bezig met minder kopen, oftewel consuminderen. Toen ik veganist werd nam ik me namelijk voor om zoveel mogelijk leed te verminderen door middel van mijn consumptiepatroon. Cruelty free leven dus. Maar helaas kleeft aan zo’n 95% van alle voedsel en spullen die je koopt wel een vorm van leed. Denk aan Mexicaanse boeren die uitgebuit worden voor onze avocado’s of de mensen die in sweatshops in Bangladesh voor een appel en een ei (en in levensbedreigende situaties) onze kleding in elkaar zetten. Omdat het lastig is dit soort misstanden te vermijden, is minder kopen naar mijn idee een goede oplossing. In dit blog vind je mijn overwegingen om te consuminderen en een hoop tips om zelf mee aan de slag te gaan!

Waarom consuminderen?

Simpel: money makes the world go round. Er is wereldwijd enorm veel vraag naar goedkoop voedsel en goedkope kleding. Producenten en fabrikanten springen daarop in door die spullen aan te bieden voor een extreem lage prijs. Het zijn zonder uitzondering degenen onderaan de productieketen die daarvoor de prijs betalen. Denk bijvoorbeeld aan de dieren die zo snel mogelijk door het slachthuis heen gejaagd worden en daarbij vreselijk behandeld worden, omdat tijd geld is. En denk aan de slachthuismedewerkers, 9 van de 10 keer lager opgeleide mensen die gedwongen worden om in zo’n hel te werken omdat er geen ander werk voor hen is.

Wanneer wij geld uitgeven aan producten waar bloed aan kleeft (letterlijk en/of figuurlijk), dan geven we impliciet onze goedkeuring aan dit soort praktijken en verandert er niets. Geven we hier geen geld aan uit dan raken we zo’n producent direct in de portemonnee.

Veganisme en cruelty free leven

Om die reden ben ik 3 jaar geleden veganist geworden; ik wilde niet langer mijn euro’s en daarmee mijn goedkeuring geven aan de horror die dierlijk voedsel heet. Die keuze heeft me ook gedwongen om naar de rest van mijn consumptiepatroon te kijken. Want hoe kun je zeggen dat je zoveel mogelijk leedvrij leeft als je niet kijkt naar de manieren waarop je voedsel of kleding geproduceerd is? Hoe kun je zeggen dat je quinoa cruelty free is als onze eetgewoonten de prijs zo opdrijven dat inheemse Bolivianen het niet meer kunnen betalen? En hoe kun je zeggen dat je nepleren H&M-jasje helemaal verantwoord is als iemand in Bangladesh dat ding heeft zitten maken voor 20 cent per uur en met gevaar voor eigen leven?

Fair trade en lokale initiatieven

Wil je geen geld spenderen aan onethische producten, dan zou je kunnen overstappen naar fair tradeproducten of lokale initiatieven waarbij boeren en arbeiders een eerlijke prijs krijgen voor hun producten. Mijn probleem hiermee is wel dat niet iedereen in de positie is om fair trade te kopen, omdat deze producten over het algemeen duurder zijn. (Net zoals niet iedereen in de positie is om veganist te zijn overigens.) Wanneer je simpelweg niet voldoende geld hebt voor fair tradeproducten, kun je proberen om minder te consumeren.

Maar HOE DAN?!

Consuminderen kan op veel verschillende manieren. Gooi bijvoorbeeld minder eten weg en gebruik kliekjes om iets nieuws mee te koken. Repareer die kapotte tv in plaats van een nieuwe te kopen. Word zelf producent (al is het maar op kleine schaal) en begin een moestuin. Maak je eigen scrub van koffiedik en gezichtsmaskers van fruitpulp. Ruil kleding en sieraden met je vrienden en leen gratis boeken bij een minibieb. Om maar wat te noemen. Laat je creativiteit de vrije loop en het zal je verbazen om te zien hoe je je consumptiegedrag kunt verminderen. En again, ik ben me ervan bewust dat ook deze dingen niet voor iedereen weggelegd zijn; iemand met weinig tijd, ruimte en mobiliteit zal (waarschijnlijk) geen moestuin kunnen onderhouden. Maar de tips die ik hieronder geef zijn hopelijk zo breed en laagdrempelig dat iedereen wel iets haalbaars vindt.

Consuminderen tip #1: maak je eigen spullen

Zoals gezegd, word een producent! Verbouw bijvoorbeeld zelf wat eten of maak zelf kleding of verjaardagscadeautjes. Je kunt hiermee helemaal losgaan, wat je doet is afhankelijk van hoeveel tijd je hebt en hoe handig je bent.

consuminderen
Moestuintip: komkommers en courgettes groeien lekker snel 🙂

Moestuinieren

Ik ben jaren geleden begonnen met zelf fruit, groente en kruiden verbouwen in een moestuintje. In eerste instantie gewoon in bakjes op de vensterbank, daarna in de tuin. De trick daarbij is om fruit, groenten en kruiden te kiezen die jarenlang meegaan en waarvoor je geen extreem groene vingers hoeft te hebben. Ik vond mijn eerste plantjes in de berm tijdens het wildplukken: bieslook en munt. Ik nam van beide een plukje mee en aangezien dat spul groeit als een gek heb ik daar jaren plezier van gehad. Andere aanraders zijn (bloed)zuring (ook vaak te vinden in de berm) en frambozen. Check weggeefgroepen en plantengroepen op Facebook voor stekjes en pluk af en toe eens wat mee uit het bos of langs een weiland en je komt een heel eind. Wil je een makkelijk (balkon)moestuintje beginnen, dan vind je hier meer info.

DIY’en

En het houdt natuurlijk niet op bij voedsel! Ben je een held achter de naaimachine en heb je wat vrije tijd, scoor dan stof bij een kringloop (of op een weggeefgroep) en maak je eigen kleding. Kun je haken of breien, dan kun je met minimale inspanning (en met behulp van wat YouTube-tutorials) zelf mutsen, sjaals en knuffels maken. Handig voor jezelf en eventueel je kinderen, maar ook leuk als cadeau voor een ander. Gebruik je veel notitieboeken, verzamel dan eens een tijdje papierresten (oude schoolschriften, knutselpapier, noem maar op) en bind je eigen boekjes. Daarmee ga je ook nog eens verspilling tegen.

Consuminderen tip #2: ga zero waste

Zero waste leven is een ideale manier om minder voedsel te kopen. Begin bijvoorbeeld op kleine schaal door etensresten en –afval te gebruiken in plaats van weg te gooien of red fruit en groente van de vuilnisbak.

consuminderen
Soep is een ideaal gerecht om al je kliekjes in te verwerken

Kliekjes hergebruiken

Streef er eens naar om een tijd lang geen kliekjes weg te gooien. We gooien met zijn allen echt belachelijk veel eten weg: gemiddeld zo’n 50 kilo per persoon per jaar. Terwijl je van al die etensresten vaak nog een prima maaltijd kunt maken. Maak van gekookte groenten bijvoorbeeld een soepje of groenteballetjes of beleg er een pizza mee. Vries een kliekje soep in voor later en eet een restje pastasalade de dag erna als fancy lunch. Mogelijkheden te over! In mijn blog over koken met restjes vind je meer tips.

Fruit- en groenteafval

Naast de restjes van je maaltijden kun je veel meer voedselresten hergebruiken. Denk bijvoorbeeld aan groenteschillen, champignonsteeltjes en dat soort dingen. Van dit groenteafval kun je een heerlijke bouillon trekken; doe alles in een pan met wat water, zout en peper en eventueel wat kruiden en specerijen, laat het een half uurtje pruttelen en klaar ben je! Fruitresten zoals appelschillen geef ik vaak aan mijn konijnen als snackje, maar je kunt ze ook pureren en gebruiken in zelfgemaakte cakes, vegaburgers en zelfs verzorgingsproducten.

Red fruit en veggies van de vuilnisbak

Wil je voedselverspilling meer bij de bron aanpakken, kijk dan of je afgedankt fruit en groenten kunt overnemen van handelaren, restaurants of winkels. True, dat kan een beetje ongemakkelijk zijn, maar je kunt klein beginnen. Zo snuffelde ik op de weekmarkt in mijn woonplaats vaak rond in de groente- en fruitstalletjes. Vaak hadden ze achterin wat kratten staan met groenten en fruit die niet mooi meer waren of deels beschimmeld waren en die niet meer verkocht zouden worden. Ik informeerde dan wat ze daarmee zouden doen en 9 van de 10 keer zeiden ze “neem maar mee”. Snijd de lelijke plekjes eraf en je hebt prima voedsel!

Daarnaast zijn er ook steeds meer burgerinitiatieven en organisaties die zich inzetten om voedselverspilling tegen te gaan. Ik ben zelf bijvoorbeeld lid van een groep mensen die in Arnhem het fruit- en groenteafval van een handelaar sorteert en van alle eetbare spullen voedselpakketten maakt. Mogelijk is er bij jou in de buurt een soortgelijke club! Check bijvoorbeeld het Slow Food Youth Network voor meer van dit soort initiatieven in Nederland.

Consuminderen tip #3: ruilen is awesome

Ik vind spullen ruilen geweldig. Van boeken tot kleding tot sieraden, ik ruil de gekste dingen. Het mooie is dat je een ander blij kunt maken met spullen die je niet meer gebruikt en zelf heb je weer wat ‘nieuws’.

consuminderen
Mijn kledingruil van afgelopen jaar!

Swap meet baby!

Er worden tegenwoordig in veel plaatsen ruilevenementen georganiseerd. Een leuk voorbeeld bij mij in de buurt is Moven met je kleding, wat om de zoveel maanden in Arnhem wordt georganiseerd. Je neemt je oude kleding mee, ruilt die voor ‘nieuwe’ kleding en je hebt ook nog een gezellige avond. Is Arnhem te ver weg, google dan eens naar lokale initiatieven in je buurt.

En als er niets in de buurt is, kun je altijd nog zelf een kledingruil organiseren! Ik deed dat afgelopen jaar en je hebt er bar weinig voor nodig. Je fixt een appgroepje met geïnteresseerden (bijvoorbeeld je vrienden/vriendinnen of huisgenoten), prikt een datum en zoekt een ruimte waar je met z’n allen in past en waar je je ook nog kunt omkleden. Iedereen neemt z’n oude kleding en wat lekkers mee, je gooit alle kleding op een grote hoop en uitzoeken maar! Overigens kun je natuurlijk veel meer dingen ruilen dan alleen kleding; bij mijn kledingruil werden er ook sieraden en verzorgingsproducten geruild.

Boeken ruilen

Binnen datzelfde kader valt ook de Little Free Library, oftewel de minibieb. Dit zijn boekenkastjes die overal in Nederland (en ver, ver daarbuiten) in tuinen, restaurants, winkels en allerlei openbare gelegenheden worden neergezet. Het principe is simpel; stop er een boek in en haal er een ander boek uit. Niks geen lenerspasjes en abonnementen, gewoon een boekenkast waar je af en toe eens wat in stopt en uithaalt. Je vindt de minibiebjes overal in Nederland – op www.minibieb.nl kun je gemakkelijk zoeken op je eigen woonplaats. Check ook de gratis biebjes in veel van de WAAR-winkels en de Boekspot op treinstation Utrecht Centraal.

Consuminderen tip #4: ga de natuur in

Je zou het bijna vergeten, maar in de natuur vind je natuurlijk enorm veel voedsel. In Nederland is het niet heel gebruikelijk om het bos in te trekken en daar je maaltijd bij elkaar te scharrelen, maar in veel landen is wildplukken behoorlijk normaal. Het is supersimpel: reserveer wat tijd en ga in een groen gebied wandelen, gewapend met een tas met daarin wat katoenen zakjes, handschoenen en een zakmes. In veel bermen kun je brandnetels plukken voor soep (daar heb je de handschoenen voor nodig 😉 ) en je vindt er ook vaak plukken bieslook en bladgroenten zoals zuring. In de herfst vind je in het bos regelmatig noten en bramen.

Wanneer je zo je omgeving gaat verkennen, garandeer ik je dat in no time een lijstje hebt van goede ‘plukplekken’. Wil je meteen gericht op zoek gaan, kijk dan eens op de Wildplukwijzer. Daar vind je een kaart waarop andere wildplukkers je tips geven voor walnotenbomen, bramenstruiken en veel meer. En het is misschien een open deur, maar pluk natuurlijk alleen iets als je er 100% zeker van bent dat het eetbaar is en niet giftig.

consuminderen
Wildplukken kan eigenlijk overal. Wel opletten dat je genoeg plantjes laat staan voor de bijen 🙂

Nou, het was een flink verhaal maar hopelijk heb je iets aan mijn tips voor consuminderen! Minder consumeren zorgt er namelijk voor dat je ethischer kunt leven en je je meer los kunt maken van een systeem waarin anderen worden uitgebuit voor jouw hapje eten of fancy nieuwe kledingstuk. Dat is het allemaal niet waard, vind ik, en daarom doe ik mijn best om minder te kopen en zoveel mogelijk te maken, hergebruiken, ruilen en bij elkaar te scharrelen. Heb jij nog toffe tips of initiatieven om te consuminderen, deel ze dan vooral in de comments!

Geef een reactie